25 februari 2026
In het vierde kwartaal van 2025 steeg het aandeel illegale namaaksigaretten naar 6,3%. Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat over bijna de helft (45,6%) van alle gerookte sigaretten in Nederland geen belasting is betaald; eveneens een nieuw record. Het grootste deel hiervan werd in het buitenland gekocht, waar tabak soms vele malen goedkoper is dan in ons land. Het totaal van de illegale en in het buitenland gekochte tabak vertegenwoordigt een waarde van ongeveer € 2,6 miljard aan misgelopen staatsinkomsten.
Explosieve groei tabakscriminaliteit
Vooral bekende A-merken worden illegaal gekopieerd. Het grootste deel van de namaaksigaretten bestaat uit slechte kopieën van Marlboro, Camel en Winston. De verpakkingen lijken soms sterk op het origineel, maar de inhoud wordt geproduceerd zonder enige kwaliteitscontrole, zonder toezicht en zonder naleving van Europese regelgeving. “In ondergrondse fabrieken worden buitenlandse arbeiders als slaven behandeld. In illegale sigaretten zijn zware metalen, gifstoffen, uitwerpselen en medicijnresten aangetroffen”, zegt Jan Hein Sträter van VSK, de Vereniging van Sigaretten- en Kerftabakfabrikanten.
Beperkingen gelden alleen voor legale markt
Volgens VSK tonen de cijfers aan dat het huidige tabaksbeleid zijn doel voorbijschiet. De overheid verhoogde de afgelopen jaren de accijnzen fors, voerde generieke verpakkingen in, beperkte de zichtbaarheid van merken, verminderde het aantal verkooppunten en intensiveerde de controle op de minimale leeftijd van 18 jaar voor kopers van tabak en vapes. “Al deze maatregelen gelden uitsluitend voor legale producenten en winkeliers”, aldus de branchevereniging. “De zwarte markt houdt zich niet aan kwaliteitsgaranties, arbo-omstandigheden of verkoopregels. Daardoor is er een volstrekt ongelijk speelveld ontstaan, dat criminelen in de kaart speelt.”
Illegale markt op recordniveau
In totaal werden 7 duizend verpakkingen verzameld uit het (zwerf)afval in de 50 grootste gemeenten¹. Het aandeel sigaretten waarover in Nederland geen belasting is betaald - inclusief illegaal nagemaakte producten - steeg naar 45,6%, het hoogste niveau sinds de start van de metingen. Uit de cijfers blijkt dat steeds meer consumenten uitwijken naar buitenlandse of criminele alternatieven.
Onverschilligheid
Internationaal onderzoek2 laat zien dat 43% van de ondervraagde rokers het normaal vindt om illegale sigaretten te kopen, ook als zij weten dat deze onder slechte omstandigheden zijn geproduceerd. Jan Hein Sträter: “Steeds meer consumenten zien het kopen van illegale tabak als logische consequentie van wat zij ervaren als oneerlijke belasting. Aandacht voor herkomst, kwaliteit of productieomstandigheden is er niet. Zo zie je dat de zwarte markt normaliseert en dat baart ons grote zorgen.”
1 WSPM Group, Empty Pack Survey Netherlands Q4 2025 (2026)
2 Intrinsic Insight / 4Media Group, Fighting the Dark Underworld – Countries Summary Report (2024).